Το έχετε ακούσει;
Τα τελευταία χρόνια ακούγεται συχνά από γονείς η φράση «το παιδί μου είναι στον αυτόματο». Συνήθως λέγεται με έναν τόνο περηφάνειας και ανακούφισης:
το παιδί τρώει μόνο του, διαβάζει μόνο του, ετοιμάζεται μόνο του, δεν «ενοχλεί».
Όμως πίσω από αυτή τη φράση κρύβεται μια βαθιά παρεξήγηση για το τι σημαίνει υγιής αυτονομία – και ένας πραγματικός κίνδυνος για τη συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού.
Τι εννοούν οι γονείς όταν λένε «είναι στον αυτόματο»
Συνήθως εννοούν ότι το παιδί:
- δεν ζητά βοήθεια
- δεν εκφράζει ανάγκες ή παράπονα
- φαίνεται «ώριμο για την ηλικία του»
- λειτουργεί χωρίς επίβλεψη ή καθοδήγηση
Στην πράξη όμως, το «δεν ζητά» δεν σημαίνει ότι δεν χρειάζεται.
Η διαφορά ανάμεσα στην αυτονομία και την εγκατάλειψη
Η υγιής αυτονομία:
- χτίζεται σταδιακά
- συνοδεύεται από συναισθηματική παρουσία του γονέα
- δίνει στο παιδί ασφάλεια ότι αν χρειαστεί, υπάρχει κάποιος
Ο «αυτόματος πιλότος», αντίθετα, συχνά σημαίνει:
- το παιδί έμαθε ότι δεν έχει νόημα να ζητά
- προσαρμόστηκε για να μη γίνει βάρος
- ανέλαβε ρόλους που δεν αντιστοιχούν στην ηλικία του
Αυτό δεν είναι ωριμότητα. Είναι πρόωρη ανεξαρτησία λόγω απουσίας.
Η επιβάρυνση που κουβαλά το παιδί (και δεν φαίνεται)
Όταν ένας γονέας λέει «τα κάνει όλα τέλεια μόνο του», το παιδί μπορεί να:
- πιέζεται να μη κάνει λάθη
- φοβάται να αποτύχει ή να απογοητεύσει
- καταπνίγει συναισθήματα (θυμό, λύπη, φόβο)
- νιώθει ότι η αξία του συνδέεται με την απόδοση
Στην παιδική ηλικία αυτό μπορεί να μη φαίνεται.
Στην εφηβεία ή την ενήλικη ζωή όμως εμφανίζεται ως:
- άγχος και τελειομανία
- δυσκολία στο να ζητήσει βοήθεια
- συναισθηματική απόσταση
- εξάντληση και θυμός που «βγαίνει» ξαφνικά
Πόσο λάθος είναι η πλήρης απουσία επίβλεψης
Το παιδί δεν χρειάζεται έλεγχο, χρειάζεται παρουσία.
Η επίβλεψη δεν σημαίνει:
- ασφυκτικό έλεγχο
- παρεμβατικότητα
- κριτική
Σημαίνει:
- ενδιαφέρον
- ερωτήσεις
- συναισθηματική διαθεσιμότητα
Όταν αυτή λείπει, το παιδί μαθαίνει να λειτουργεί μηχανικά.
Και ένα παιδί που λειτουργεί μηχανικά, αργά ή γρήγορα θα καταρρεύσει.
Πώς «γυρίζει μπούμερανγκ» αυτή η στάση
Πολλοί γονείς εκπλήσσονται όταν:
- το «ήσυχο παιδί» γίνεται απότομα επιθετικό
- ο «τέλειος μαθητής» τα παρατά
- ο «αυτόνομος έφηβος» αποκόπτεται συναισθηματικά
Δεν είναι ξαφνικό.
Είναι το αποτέλεσμα χρόνων όπου το παιδί:
έμαθε να αντέχει μόνο του,
αντί να νιώθει ασφαλές με κάποιον.
Τι χρειάζεται πραγματικά το παιδί
Όχι να είναι στον αυτόματο.
Αλλά να ξέρει ότι:
- μπορεί να κάνει λάθος
- μπορεί να κουραστεί
- μπορεί να ζητήσει
- μπορεί να πέσει
Και ότι κάποιος θα είναι εκεί.
Η πραγματική επιτυχία στη γονεϊκότητα δεν είναι ένα παιδί που «δεν χρειάζεται τίποτα».
Είναι ένα παιδί που ξέρει ότι δικαιούται να χρειάζεται.
κεντρική φωτογραφία:https://www.freepik.com
